Co się komu opłaca?

Metody oceny opłacalność inwestycji i projektów

Zobacz wszystkie / Znaleziono 300
Kompetencje menadżerskie

Co się komu opłaca?

dr Michał Chalastra, 17/07/2023

Ocena opłacalności inwestycji i projektów jest niezwykle istotnym procesem dla każdego przedsiębiorstwa czy indywidulanego inwestora. Decyzje inwestycyjne mają kluczowe znaczenie dla rozwoju firmy oraz mogą mieć wpływ na jej długoterminową rentowność.

W tym artykule przyjrzymy się różnym aspektom oceny opłacalności inwestycji, w tym inwestycjom w nowoczesne technologie, oraz omówimy zagadnienia związane z cyklem inwestycyjnym.

 

ocena opłacalności

ROI to po francusku „król”. I coś w tym jest.

Jednym z najważniejszych wskaźników używanych do oceny opłacalności inwestycji jest zwrot z inwestycji (ROI). Jest to procentowy stosunek zysków netto do zainwestowanego kapitału. Im wyższy zwrot z inwestycji, tym bardziej opłacalna jest inwestycja. Przykładowo, jeśli inwestor zainwestował 100 000 złotych i otrzymał z tego inwestycji zysk netto w wysokości 20 000 złotych, to ROI wynosiłby 20%.

NPR czyli jak to będzie naprawdę

Wskaźnik rentowności netto (NPR) to kolejny ważny wskaźnik, który uwzględnia nie tylko zyski, ale także koszty operacyjne. NPR oblicza się jako stosunek zysków netto do przychodów operacyjnych. Jeśli NPR wynosi na przykład 10%, oznacza to, że 10% przychodów operacyjnych zostaje jako zysk netto po odjęciu wszystkich kosztów.

Ale kiedy?

Okres zwrotu z inwestycji to czas, jaki jest potrzebny, aby zainwestowany kapitał został zwrócony w postaci zysków. Ten wskaźnik pozwala ocenić, jak szybko inwestycja zacznie generować zyski. Im krótszy okres zwrotu z inwestycji, tym bardziej opłacalna jest inwestycja. Przykładowo, jeśli inwestycja kosztuje 200 000 złotych i generuje roczne zyski netto w wysokości 50 000 złotych, to okres zwrotu z inwestycji wynosiłby 4 lata.

Czy skórka jest warta wyprawki?

Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) jest innym istotnym wskaźnikiem oceny opłacalności inwestycji. Oznacza ona stopę procentową, przy której wartość bieżąca przepływów pieniężnych z inwestycji jest równa zeru. Wewnętrzna stopa zwrotu mierzy stopę zwrotu, którą inwestycja generuje wewnętrznie. Im wyższa jest wewnętrzna stopa zwrotu, tym bardziej opłacalna jest inwestycja.

 

Warto jednak pamiętać, że analiza finansowa nie jest jedynym aspektem, który należy uwzględnić przy ocenie opłacalności inwestycji. Istnieje wiele innych czynników, które mogą mieć wpływ na decyzję inwestycyjną. W przypadku inwestycji w nowoczesne technologie, należy wziąć pod uwagę nie tylko aspekty finansowe, ale także innowacyjność, konkurencyjność na rynku oraz potencjalne korzyści strategiczne.

Przykładem inwestycji w nowoczesne technologie może być wprowadzenie w firmie systemu automatyzacji produkcji. Wprowadzenie nowoczesnych robotów i technologii automatyzacji może znacznie zwiększyć wydajność produkcji oraz zmniejszyć koszty operacyjne. Jednakże koszty początkowe takiego projektu mogą być znaczne, z uwagi na zakup urządzeń oraz szkolenie personelu. W takim przypadku ocena opłacalności inwestycji wymaga uwzględnienia zarówno kosztów inwestycji, jak i potencjalnych oszczędności i zysków związanych z automatyzacją.

Innym interesującym przykładem inwestycji może być rozwój farmy wiatrowej w celu generowania energii odnawialnej. Inwestycja ta może przynieść zarówno korzyści finansowe, jak i korzyści środowiskowe poprzez redukcję emisji CO2. Jednakże, oprócz analizy finansowej, należy również uwzględnić aspekty związane z lokalizacją farmy wiatrowej, takie jak dostępność wiatru, przepisy regulujące energetykę odnawialną oraz potencjalne konflikty z lokalną społecznością. Czyli analizę ekonomiczną.

 

Hi tech ma trochę inaczej

Ocena opłacalności inwestycji w obszarze high-tech jest szczególnie ważna, ponieważ branża ta charakteryzuje się szybkimi zmianami, wysokim ryzykiem innowacyjnym i specyficznymi czynnikami wpływającymi na sukces projektu. W takim kontekście warto zastosować odpowiednie miary opłacalności, które uwzględniają specyfikę dziedziny high-tech. Zobaczmy kilka istotnych wskaźników opłacalności inwestycji w obszarze high-tech oraz przedstawimy przykłady inwestycji w cyberbezpieczeństwo, które stanowią ważną część tej dziedziny.

Vive le ROI

Ponownie kluczową miarą opłacalności inwestycji w obszarze high-tech jest wskaźnik zwrotu z inwestycji (ROI). Dzięki ROI możliwe jest oszacowanie stopnia opłacalności projektu poprzez porównanie zysków z inwestycji do jej kosztów. W przypadku inwestycji w cyberbezpieczeństwo, przykładowo, można obliczyć ROI na podstawie kosztów wdrożenia systemu ochrony danych oraz szacowanych oszczędności związanych z redukcją ryzyka cyberataków.

Czas zwrotu z inwestycji high-tech jest podstępnym wskaźnikiem. Tempo rozwoju technologicznego jest bardzo szybkie, krótki czas zwrotu z inwestycji może być kluczowy dla utrzymania konkurencyjności. Przykładowo, jeśli firma inwestuje w rozwój nowego systemu zapewniającego bezpieczeństwo sieci przed atakami hakerskimi, krótki czas zwrotu z inwestycji może świadczyć o skuteczności tego rozwiązania i przyspieszać proces adaptacji w sektorze high-tech. Zatem nawet jeżeli wyjdzie Ci z obliczeń, że czas zwrotu z inwestycji jest stosunkowo krótki (np. 2 lata) to zastanów się jeszcze jaki jest cykl życia twojego produktu. Czy za 2 lata ktoś jeszcze w ogóle będzie nim zainteresowany? Albo ile dodatkowo będziesz musiał w niego zainwestować, żeby rozwój Twojego produktu nadążył za rozwojem rynku i technologii i ten nakład trzeba doliczyć do kosztów poniesionych w okresie zwrotu z inwestycji.

Inne wskaźniki dla tech startupów

Wskaźnikiem opłacalności, często stosowanym w dziedzinie high-tech szczególnie przez startupy nastawione na opracowanie i sprzedaż technologii (często „opakowanej w firmę”), jest wskaźnik przyrostu wartości dla inwestorów (IVI – Investor Value Increment).

IVI bierze pod uwagę nie tylko finansowe aspekty inwestycji, ale również wzrost wartości dla inwestorów, związaną z wprowadzeniem nowych technologii czy innowacyjnych rozwiązań. Przykładem inwestycji w cyberbezpieczeństwo mogą być nowoczesne rozwiązania z zakresu sztucznej inteligencji, które poprawiają wykrywanie i zapobieganie atakom. Tego rodzaju inwestycje mogą przyczynić się do wzrostu wartości firmy na rynku oraz zdobycia przewagi konkurencyjnej.

Rozważając inwestycje w obszarze cyberbezpieczeństwa, warto zwrócić uwagę na przykłady konkretnych projektów, które ilustrują różne aspekty oceny opłacalności.

Pierwszym przykładem jest inwestycja w rozwój zaawansowanego systemu detekcji i reakcji na cyberatak. Taki system może wymagać znacznych nakładów finansowych na zakup specjalistycznego sprzętu, wdrożenie oprogramowania oraz przeszkolenie personelu. Jednakże, dzięki temu, firma może znacznie zmniejszyć ryzyko wystąpienia ataku hakerskiego, co przekłada się na uniknięcie strat finansowych, utratę wizerunku czy koszty związane z odzyskiwaniem danych. Wskaźnik ROI dla takiego projektu może być mierzalny poprzez porównanie kosztów inwestycji z oszczędnościami związanymi z uniknięciem strat spowodowanych cyberatakami.

Kolejnym przykładem jest inwestycja w szkolenie pracowników w zakresie cyberbezpieczeństwa. W dziedzinie high-tech, gdzie zagrożenia związane z cyberatakami są powszechne, odpowiednie szkolenie personelu może odegrać kluczową rolę w zapewnieniu ochrony przed atakami. Przez zwiększenie świadomości pracowników na temat zagrożeń i odpowiednich procedur bezpieczeństwa, firma może zmniejszyć ryzyko ataków i związane z nimi koszty. Wartość inwestycji może być oceniana poprzez wskaźniki takie jak zmniejszenie liczby incydentów związanych z cyberbezpieczeństwem czy skrócenie czasu reakcji na potencjalne zagrożenia.

Innym interesującym przykładem inwestycji w cyberbezpieczeństwo może być rozwój innowacyjnych rozwiązań w zakresie uwierzytelniania biometrycznego. Wykorzystanie unikalnych cech biometrycznych, takich jak odciski palców, rozpoznawanie twarzy czy skanowanie siatkówki, może znacznie zwiększyć bezpieczeństwo systemów informatycznych. Jednak koszty związane z wdrożeniem takiej technologii mogą być znaczne. W tym przypadku ocena opłacalności może obejmować analizę potencjalnych korzyści, takich jak zwiększenie bezpieczeństwa danych, redukcja kosztów związanych z hasłami i kartami dostępowymi czy poprawa wygody dla użytkowników.

 

Czyli co się w końcu opłaca?

Ocena opłacalności inwestycji i projektów jest niezwykle ważnym procesem, który wymaga uwzględnienia zarówno aspektów finansowych, jak i innych czynników. Analiza finansowa, przy użyciu wskaźników takich jak ROI, NPR, okres zwrotu z inwestycji i IRR, dostarcza istotnych informacji na temat opłacalności inwestycji. Jednak decyzje inwestycyjne powinny być podejmowane na podstawie kompleksowej oceny, która uwzględnia również ryzyko, strategię zarządzania, aspekty innowacyjne oraz otoczenie rynkowe. Czyli sama analiza finansowa nie wystarczy – konieczna jest też analiza ekonomiczna!

Ocena opłacalności inwestycji w obszarze high-tech, w tym inwestycji w cyberbezpieczeństwo, wymaga zastosowania odpowiednich miar uwzględniających specyfikę tej dziedziny. Wskaźniki takie jak ROI, czas zwrotu z inwestycji czy wskaźnik przyrostu wartości dla inwestorów (IVI) mogą być wykorzystane do oceny efektywności projektów jedynie uzupełniająco a nigdy jako samodzielna podstawa decyzji. Przykłady inwestycji w high-tech, np. w cyberbezpieczeństwo (rozwój zaawansowanych systemów detekcji, szkolenie pracowników czy wprowadzenie technologii biometrycznych) ilustrują różnorodność projektów w tej dziedzinie oraz potrzebę uwzględnienia zarówno aspektów finansowych, jak i innych czynników wpływających na sukces inwestycji w obszarze high-tech.


SZKOLENIA POWIĄZANE

Co się komu opłaca? - FAQ

Ocena opłacalności inwestycji i projektów może być dokonana na podstawie kilku kluczowych czynników. W przypadku analizy finansowej warto uwzględnić wskaźniki takie jak zwrot z inwestycji (ROI), wskaźnik rentowności netto (NPR), okres zwrotu z inwestycji (Payback Period) oraz wewnętrzna stopa zwrotu (IRR). W analizie należy uwzględnić zarówno koszty inwestycji, jak i przewidywane korzyści finansowe, takie jak zwiększone przychody, zmniejszenie kosztów operacyjnych czy zdolność do generowania dodatkowej wartości. Ważne jest również przeprowadzenie analizy ryzyka, identyfikacja potencjalnych zagrożeń i określenie strategii zarządzania nimi.

Z NASZYCH SZKOLEŃ KORZYSTAJĄ LIDERZY RYNKU