Co należy wiedzieć o Incoterms?

Incoterms, czyli International Commercial Terms, to zbiór międzynarodowych zasad regulujących warunki handlu na świecie. Zostały one opublikowane w 1936 roku, od tamtego czasu wielokrotnie je aktualizowano.

Obowiązująca dzisiaj wersja to Incoterms 2010. Stosowanie tych warunków znacznie ułatwia zawieranie transakcji pomiędzy sprzedającym a kupującym. Reguły Incoterms dokładnie określają sposób podziału czynności, kosztów i ryzyka pomiędzy stronami. 

Lista najważniejszych reguł Incoterms 2010

Reguły incoterms są wykorzystywane do ustalania podziału kosztów. Określają one dokładnie moment przesunięcia odpowiedzialności za towary (wraz z ryzykiem jego utraty czy uszkodzenia). Ta kwestia jest o tyle istotna, co problematyczna. Zasady podzielone są na 4 grupy: E,F,C,D – im dalej od początku alfabetu, tym większa odpowiedzialność sprzedającego.

  1. EXW (“ex works”) zasada ta reguluje odpowiedzialność za koszty i ryzyko powstające podczas wysyłki towaru. Jest ona najkorzystniejsza dla sprzedającego, ponieważ zdejmuje z niego niemal w całość obowiązków. Musi on jedynie zapewnić dostęp do towaru. Wszystkie czynności, które należy wykonać później, są już obowiązkiem kupującego (łącznie z załadunkiem towaru). Zdarzają się odstępstwa od tej reguły, ale  jest to jedynie przejaw dobrej woli sprzedającego. Wszystkie wydatki i całe ryzyko związane z towarem ponosi tylko do momentu oddania go do dyspozycji kupującego, co dzieje się na terenie jego przedsiębiorstwa lub w innym ściśle określonym miejscu.
  2. DAP -(“Delivered at place”) ta reguła przenosi obowiązek pokrycia kosztów transportu (a także wszelkie zagrożenia z nim związane takie jak choćby uszkodzenie towaru lub jego kradzież) na sprzedawcę. Dostarczenie uznawane jest za dokonane, gdy towar znajduje się w umówionym miejscu i wymaga jedynie rozładunku.
  3. DDP (“Delivered duty paid”) –  zasada określa odpowiedzialność za cały proces transportu, rozładunku i opłat celnych. W myśl tej reguły Incoterms spoczywa ona na sprzedającym.
  4. DAT (“Delivered at terminal”) – Towar musi być dostarczony do ustalonego punktu, jednak sprzedający nie pokrywa kosztów odpraw celnej. Odpowiedzialność przechodzi na kupującego dopiero w momencie rozładowywania.
  5. FCA (“Free carrier”) – sprzedający ponosi koszt transportu, załadunku, ubezpieczenia, ale jedynie do chwili przekazania ich przewoźnikowi, którego określa kupujący.
  6. FAS (“Free alongside Ship”) – zasada dotycząca jedynie transportu morskiego. Sprzedający jest zobowiązany do poniesienia kosztów transportu do momentu dostarczenia towarów do burty statku znajdującego się w ustalonym porcie. Sprzedający nie musi załadować tego towaru na pokład statku oraz nie zajmuje się odprawą.
  7. FOB (“Free on board”) – kolejna z zasad regulująca jedynie transport morski. Tym razem sprzedający aż do momentu załadowania towaru na pokład. W jego gestii leży także odprawa eksportowa.
  8. CRF (“Cost and Freight”) – Koszt ubezpieczenia towarów, aż do chwili załadowania na statek ustalonego przewoźnika  jest ponoszony przez sprzedającego.
  9. CIF (“Cost, Insurance and Freight”) – w myśl tej zasady towary są uznawane za dostarczone, gdy mijają nadburcie statku w porcie załadowania (od tego punktu, ryzykiem i kosztami obciążany jest kupujący).
  10. CPT (“Carriage paid to”) – ta reguła incoterms powiązana jest z kosztami przewoźnego. Sprzedający ma obowiązek dostarczyć towar przewoźnikowi. Wtedy odpowiedzialność za towar przechodzi na kupującego.
  11. CIP (“Carriage and insurance paid to”) – reguła niemal identyczna z CPT, jednak nie obejmuje kosztu ubezpieczenia za uszkodzenia czy stratę.

Zmiany dotyczące reguł Incoterms

Wyjątkowo trudne może okazać się samodzielne zrozumienie tak skomplikowanych zasad, jakimi są reguły Incoterms. Szkolenie z tego zakresu zdecydowanie to ułatwi. Nauka pod okiem specjalisty w tej dyscyplinie będzie znacznie bardziej efektywna, a poza tym gwarantuje właściwą interpretację przepisów. Skorzystanie z profesjonalnej pomocy wydaje się dobrym pomysłem zwłaszcza teraz. Obecnie prowadzone są prace nad uaktualnieniem wersji Incoterms z roku 2010. Prawdopodobnie ich dokładny kształt zostanie przedstawiony pod koniec roku 2019 (a obowiązywać zaczną na początku 2020 r). Poznanie tych zmian może być kluczowe do tego, by jak najbardziej zminimalizować ryzyko strat i dostosować reguł do konkretnych relacji z kontrahentami. Zmiany pomiędzy obowiązującą wersją, a jej aktualizacją  mogą być dość znaczące.

Szkolenie z Incoterms pozwoli się na nie przygotować i optymalnie dobrać reguły (wraz z uwzględnieniem prawdopodobnych zmian) do wykonywanych transakcji. Wszelkie niejasności związane ze stosowaniem warunków Incoterms najlepiej wyjaśnić podczas warsztatów, uzyskując pewność, że zostały zinterpretowane właściwie. Udział w szkoleniu z Incoterms będzie najlepszym rozwiązaniem dla wszystkich przedsiębiorców, których działalność wymaga wiedzy na temat regulacji w handlu zagranicznym.

Compliance – definicja

Czym jest compliance?

Jeśli zetknąłeś się kiedykolwiek z angielskim słowem compliance w kontekście prowadzenia i organizacji przedsiębiorstwa, na pewno warto wyjaśnić, czym ono jest.

Wbrew pozorom nie jest łatwo jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, albowiem nie istnieje jedno powszechne podejście do rozumienia compliance, tak jak to miejsce na przykład w przypadku audytu wewnętrznego albo ryzyka operacyjnego. Dzieje się tak, ponieważ compliance jest pochodną różnych rozwiązań z pogranicza prawa, zarządzania, ryzyka oraz kontroli.

4 definicje

Wedle pierwszej wersji jest to zapewnianie zgodności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego (tzw. hard law) oraz regulacjami wewnętrznymi i rozmaitymi standardami i normami (soft law).

Wedle tej koncepcji compliance:

  • jest elementem systemu kontroli wewnętrznej i z tego systemu się wywodzi.
  • pełni funkcją zapewniającą zgodność w całym przedsiębiorstwie poprzez zapobieganie i wykrywanie braków zgodności.
  • rozumiane jest w sposób zero-jedynkowe (jestem zgodny albo jestem niezgodny).
  • zapewnia zgodność poprzez mechanizmy kontrolne/zapewniające zaszyte przede wszystkim w procedurach wewnętrznych/systemach IT oraz monitorowanie przestrzegania tych mechanizmów i procedur/Systemów IT poprzez ich testowanie, kontrolowanie.

Ponadto:

  • komórka organizacyjna compliance skupia się na tworzeniu mechanizmów kontrolnych (tzw. design) oraz na monitorowaniu skuteczności ich przestrzegania (tzw. monitoring performancu).
  • główne modele bazujące na tym rozwiązaniu to model COSO, COSO-ERM, Rekomendacja H KNF część B, programy compliance (np. AML. antykorupcja)

Wedle drugiej koncepcji compliance rozumiane jest jako zarządzanie ryzykiem braku zgodności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego (tzw. hard law) oraz regulacjami wewnętrznymi i rozmaitymi standardami i normami (soft law).

Zgodnie z tą koncepcją compliance:

  • jest, o ile przepisy nie stanowią inaczej, elementem systemu zarządzania ryzykiem i wywodzi się z zarządzania ryzykiem operacyjnym.
  • pełni funkcję ostrzegawczą i zarządczą poprzez identyfikowanie, ocenę i mitygowania ryzyka braku zgodności.
  • rozumiane jest w myśl koncepcji ryzyka inherentnego i rezydualnego, a więc zwykle zawsze istnieje jakieś ryzyko braku zgodności.
  • identyfikuje ryzyko braku zgodności, ocenia je za pomocą metod ilościowych lub jakościowych, a następnie proponuje sposób postępowania z ryzykiem (zwykle poprzez mitygację ryzyka).

Ponadto:

  • organizacja skupia się na ocenie i sposobach obniżania zbyt wysokiego ryzyka braku zgodności.
  • główne modele bazujące na tym rozwiązaniu to modele norm ISO, Rekomendacji H KNF część C, Zgodność i funkcja zapewniania zgodności w bankach Komitetu Bazylejskiego ds. Nadzoru bankowego

zakres compliance

 

Istnieją jeszcze dwie, o wiele mniej skomplikowane koncepcje compliance, to jest doradztwo oraz audytowanie (tzw. zewnętrzne lub wewnętrzne audytu zgodności).

Powyższe koncepcje nie są wzajemnie sprzeczne, ale są względem siebie komplementarne. Nie mniej jednak, wybór każdej z nich niesie za sobą określone konsekwencje, w tym zarówno plusy jak i minusy konkretnych rozwiązań.

Kto za to odpowiada?

W dużych firmach, zwykle w organizacjach finansowych, takich jak np. banki, powstaje cały dział compliance, który każdego dnia czuwa nad przestrzeganiem prawa i zgodnością postępowania organizacji z przyjętymi normami, minimalizując ryzyko strat. W Polsce compliance officer to „wewnętrzny policjant” w organizacji, który bada, czy wszystkie zasady są przestrzegane. Często stanowisko to nazywa się inspektorem nadzoru. CCO dziś zatrudniają również firmy produkcyjne, farmaceutyczne czy producenci żywności – kwestia compliance w takich dziedzinach jest szczególnie ważna, gdyż istnieje w nich ryzyko naruszenia pewnych norm. Uporządkowanie, monitoring, kontrola i przewidywanie ryzyka to główne zadania, z jakimi zmierzy się compliance officer.

 

Jeśli interesuje Cię ten temat odwiedź stronę Stowarzyszenia Compliance Polska oraz sprawdź polecane lektury. Mamy nadzieję, że okażą się pomocne.